Poetographie

she sits legs apart,
in between is the crest of the coconut grinder
she grips the coconut half
over the sink –
the white meat, hard
she turns it over

scraping slowly,
with her tired hands,
the firm meat
scrape
scrape
scraping more
until the sweat trickles
down her breasts
damping her dress

and she keeps on scraping
slowly
slowly
quickly
and slowly
again

when everything is scraped
she squeezes the meat
until the sap gushes out

gently stirring
the coconut milk

until she can only feel the liquid
she tosses out the dried flakes
to a flock of chickens
and spreads the milky fluid
over her hair
it trickles like sweat
down her breasts
down between her legs
where the coconut grinder rests

Translation by Mau Ronquillo

Nilingkod , nibilangkad
Gipatung-an ang ulo sa kaguran
Gikablot ang gipikas nga lubi
Ibabaw sa lababo-
Ang unod puti, gahi
Gikulob ang lubi,

Gihinay- hinay ug kagod
sa gikapoy nga mga kamot
Ang gahi nga unod sa lubi
gikudkod,
gikudkod,
gikudkod ug samot
hantud mitulo ang singot
sa iyahang dughan
paadto sa iyahang uranay

Busa nag padayon gihapon ug kagod
Hinay
hinay
Paspas
Ug Hinay napud
ug usab

nahurot na ang mga lubi ug kagod
iya na kining gipuga
hantud ninggawas ang mga duga

gikutaw kutaw
ang sabaw sa gata

ug wala na kini magunitang lubi
gi sabyog ang gikagod paadto sa iyahag
ginasagod nga manok
ug hinay hinay ug trapo ang gata
sa iyahang buhok
mitulo ini nga murag singot-
paadto sa iyahang dughan
ngadto sa iyahang gipatung-an
ang ulo sa kaguran

“papaliti ko ug balot nimo day

gusto ko makatilw ug dise-otso”,

gihatagan sa tindera si mama ug nilakaw

nag laroy-laroy sa dalan gunit ang itlog nga init-init pa

nalipay si mama, nikatawa

mukaon napud siya ug balotug

bana

(kay nganong nangasawa man gud ug dise-otso)

gipukpok sa dalan nga semento ang balot,

nag-krak,

gihinay-hinayan ug abri ang gahi nga itlog

ug gisupsop ang init nga sabaw,

gihaloan pa gyud ug suka aron

aslom-aslom ug gidugangan pa ug asin,

gisupsop ni mama ang balot hangtud

mahurot ang sabaw

hangtod ma-uga ang itlog

paghuman ug supsop

gi hinay-hinayan ug kagat ang pisô

nadamilan niya ang buhok,

ang bukog ang mata ug ang unod,

lamimurag

karne sa manok

pero giluad ni mama ang pisô

kay giluod siya sa suka sa iro nga iyahang nakit-an,

wala niya gitulon ang dise-otso anyos,

nga nagbilin sa iyaha

kaganinang buntag paggikan niya sa night club.

Ayaw, ayaw tayhopa ang lamig-
ayaw dal-a sa imohang puy-anan,
ayaw gayod,
ayaw pahilaka ang akong mga mata-
halang ini tungod sa imohang tayhop,
ayaw, ayaw pahilaka ang kapuy kung mga
mata
gusto pa niini makit-an ang
paggawas sa adlaw,
ang siga sa buntag
nga mutilap sa uhaw nako nga dughan-
ayaw, ayaw,
pasagdi lang mi,
mabuhi mi biskan wala ka
(kay naa man gayod ka pirminti)

Tungod sa imo
mabuhi mi,
tungod pud sa imoha mamatay mi
ayaw unta mi baya-i maski
ang uban kay nibiya na kanimo-
masabtan unta nimo nga dili tanan matagaan ug atensiyon
sama sa imoha na maski asa lang nagapahayahay-
didto sa tungod o maski asa pa man,
pero sa tinuod lang gihandom pud nako
nga makatapak ko sa imohang puy-anan
kung asa pwede taka maubanan-
musayaw ta, magkanta
maghulat sa ilaha-
(makit-an unta ta nilang duha
para unta ikalipay pud nila ang
atong “existence”,
bahala na dili parehas sa atensiyon
nga ginahatag nila sa kalayo,
ug tubig)
unsa man ilahang gusto
tayhupan nato ang ilahang mga mata
para matilawan nila kung unsa ang tinuod natong gibati
o pasagdan nalang,
tutal,kinsa lang man ta diba?
Ikaw hangin ug ako
usa lamang ka tanom nga nagahulat ug bisbis.